Depozito iadesi: depo ve işyeri kirasında güvence bedeli kuralları
Kısa cevap: Depo, fabrika ve dükkan gibi çatılı işyeri kiralarında kiracıdan alınabilecek güvence (depozito) üç aylık kira bedelini geçemez. Güvence para olarak verilmişse, kiraya verenin onayı olmadan çekilemeyecek şekilde bir bankada vadeli tasarruf hesabına yatırılır. Kira sözleşmesi sona erdikten sonra kiraya veren üç ay içinde kiracıya karşı sözleşmeyle ilgili dava açmaz veya icra takibi başlatmaz ve bunu bankaya bildirmezse, banka güvenceyi kiracının istemi üzerine geri verir (TBK m. 342).
Depozito ne kadar olabilir?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence en fazla üç aylık kira tutarında olabilir. Sözleşmede daha yüksek bir depozito yazsa bile, kanunun bu sınırı kiracıyı korur. Güvence para yerine kıymetli evrak (örneğin banka teminat mektubu) olarak da verilebilir.
Para bankada tutulmalı
Kanuna göre para olarak verilen güvence, kiraya verenin onayı olmadan çekilemeyecek şekilde bir bankada vadeli tasarruf hesabına yatırılır. Kıymetli evrak da bir bankaya depo edilir. Uygulamada depozito çoğu zaman elden veya kiraya verenin hesabına ödenir; bu durumda iade tamamen tarafların ilişkisine kalır. Kiracı açısından en güvenli yol, depozitonun bankada ortak şartlı bir hesapta tutulmasıdır.
Sözleşme bitince ne olur?
Kira sözleşmesi sona erdikten sonra:
- Kiraya verenin, kiracıdan kira sözleşmesinden kaynaklanan bir alacağı varsa (ödenmemiş kira, hasar bedeli gibi) üç ay içinde dava açması veya icra takibi başlatması ve bunu bankaya bildirmesi gerekir.
- Bu süre içinde dava veya takip olmazsa banka, kiracının istemi üzerine güvenceyi kiracıya geri verir.
Bu kural, depozitonun sebepsiz yere yıllarca bekletilmesini önler.
Depozitodan neler kesilebilir?
Depozito, kiracının kira sözleşmesinden doğan borçlarının güvencesidir. Örneğin:
- Ödenmemiş kira ve yan giderler (aidat, sayaç borçları)
- Olağan kullanımı aşan hasarların onarım bedeli
Olağan kullanımdan kaynaklanan yıpranma (zeminde normal aşınma, boya eskimesi gibi) için kesinti yapılmaz. Sanayi tesislerinde neyin olağan kullanım sayılacağı, faaliyetin niteliğine göre değişir; bu yüzden teslim tutanağı çok önemlidir.
Depozitoyu geri almak için
- Teslim alırken fotoğraflı ve imzalı bir durum tutanağı hazırlayın: zemin, kapılar, rampalar, elektrik panoları, çatı, sayaç endeksleri.
- Teslim ederken aynı tutanak üzerinden karşılaştırmalı kontrol yapın ve imzalatın.
- Sayaçları kapatın veya devredin, son faturaları ödeyin; dekontları saklayın.
- Anahtar teslimini yazılı belgeleyin.
- İade için yazılı talepte bulunun; banka hesabındaysa kanuni üç aylık süreyi takip edin.
Kiraya veren açısından
Kiraya verenin hasar iddiası varsa, bunu teslim tutanağıyla ve fotoğraflarla belgelemesi gerekir. Üç aylık süre içinde harekete geçmeyen kiraya veren, banka hesabındaki güvenceden yararlanma imkânını kaybeder. Kira sözleşmesinde depozitonun nerede tutulacağını ve iade koşullarını açıkça yazmak her iki tarafı korur. Kira sözleşmesinde olması gereken maddeler
Sık sorulan sorular
İşyeri kirasında depozito en fazla ne kadar olabilir?
Çatılı işyerlerinde en fazla üç aylık kira bedeli kadar.
Depozito ne zaman iade edilir?
Kira sözleşmesi bittikten sonra kiraya veren üç ay içinde sözleşmeyle ilgili dava açmaz veya icra takibi başlatmazsa, bankadaki güvence kiracının istemi üzerine iade edilir.
Depozitoya faiz işler mi?
Kanun, para olarak verilen güvencenin bankada vadeli tasarruf hesabına yatırılmasını öngörür; bu durumda hesabın getirisi de güvenceyle birlikte değerlendirilir.
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 342
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir durum için avukatınıza danışın.
Aradığınızı tarif edin, biz bulalım. İhtiyacınızı 3–4 dakikada yazın; uygun seçenekleri 48 saat içinde size özel sunumla iletelim.
Tesis arıyorumİlgili yazılar
- Depo ve işyeri kira sözleşmesinde olması gereken 14 madde
- Kiracı sözleşme bitmeden çıkarsa ne olur? Depo ve işyerinde erken tahliye
- Depo kiralarken dikkat edilmesi gereken 12 teknik konu