Sözlük · 51 terim
Sanayi gayrimenkulü sözlüğü
- Ada ve parsel
- İmar durumu
- Emsal (KAKS)
- TAKS
- Çekme mesafesi
- Terk
- İfraz ve tevhid
- Çap ve aplikasyon
- Yapı ruhsatı
- İskan (yapı kullanma izni)
- Kat irtifakı ve kat mülkiyeti
- Hisseli (paylı) tapu
- Elbirliği (iştirak halinde) mülkiyet
- Önalım (şufa) hakkı
- Takyidat
- Şerh
- Emlak vergisi değeri
- Tapu harcı
- Organize sanayi bölgesi (OSB)
- İhtisas OSB
- Karma OSB
- İşyeri açma ve çalışma ruhsatı
- Gayrisıhhi müessese (GSM)
- ÇED
- Antrepo
- Net iç yükseklik
- Mahya yüksekliği
- Kanca altı yüksekliği
- Rampa
- Hidrolik rampa (dock leveler)
- Zemin seviyesinde kapı
- Dock shelter
- TIR manevra alanı
- Zemin taşıma kapasitesi
- Kolon aralığı
- Trafo gücü (kVA)
- Sprinkler
- 3PL
- Cross-dock
- Brüt ve net kira
- Stopaj
- TÜFE sınırı
- Kira tespit davası
- Tahliye taahhüdü
- Yetki belgesi
- Yer gösterme belgesi
- Kat karşılığı (arsa payı karşılığı inşaat)
- Yüklenici
- Paylaşım oranı
- Temlik
- Seviye tespiti
Sanayi gayrimenkulünde ilanlarda, tapuda ve sözleşmelerde sık geçen terimleri kısa tanımlarla bir araya getirdik. Ayrıntılı anlatım gereken terimlerde ilgili rehbere bağlantı verdik.
İmar ve tapu
Ada ve parsel
Kadastroda taşınmazların tanımlandığı numaralar. Ada, yollarla çevrili bir bloğu; parsel, o blok içindeki tek bir taşınmazı ifade eder. Tapu ve imar sorgularının temel anahtarıdır.
İmar durumu
Bir parselin imar planındaki kullanım kararını, yapılaşma koşullarını (emsal, TAKS, yükseklik, çekme mesafeleri) ve plan notlarını gösteren bilgi veya belge. İmar durumu sorgulama
Emsal (KAKS)
Kat alanı katsayısı. Parsel alanı ile çarpıldığında yapılabilecek toplam inşaat alanını verir. Emsal nasıl hesaplanır?
TAKS
Taban alanı katsayısı. Binanın zemine oturan alanının parsel alanına oranıdır. Tek katlı sanayi yapılarında çoğu zaman belirleyici sınırdır.
Çekme mesafesi
Binanın parsel sınırlarından ne kadar içeride yapılması gerektiğini gösteren mesafe. İmar planı ve yönetmelikle belirlenir.
Terk
Parselin bir bölümünün imar planı gereği yol, park veya kamu alanı için ayrılması. Terk edilen alan net kullanılabilir parsel alanını azaltır.
İfraz ve tevhid
İfraz, bir parselin birden fazla parsele bölünmesi; tevhid, birden fazla parselin birleştirilmesidir. İmar planı ve asgari parsel büyüklüklerine uygun olmalıdır.
Çap ve aplikasyon
Çap, parselin sınırlarını ve ölçülerini gösteren resmi kroki; aplikasyon ise bu sınırların arazide noktalarla işaretlenmesidir.
Yapı ruhsatı
Bir yapının inşasına başlamadan önce belediye veya OSB'den alınan izin. Projenin imar planına ve mevzuata uygun olması gerekir.
İskan (yapı kullanma izni)
Yapının ruhsat ve projesine uygun tamamlandığını ve kullanılabileceğini gösteren belge. İskan sorgulama
Kat irtifakı ve kat mülkiyeti
Kat irtifakı, henüz tamamlanmamış bir yapıdaki bağımsız bölümler için arsa payına bağlı olarak kurulan haktır. Yapı tamamlanıp iskan alınınca kat mülkiyetine geçilir.
Hisseli (paylı) tapu
Bir taşınmazın birden fazla kişiye belirli paylarla ait olması. Her paydaş kendi payını satabilir; diğer paydaşların önalım hakkı vardır. Hisseli tapu
Elbirliği (iştirak halinde) mülkiyet
Payların belirli olmadığı ortak mülkiyet; genellikle miras yoluyla oluşur. Tasarruf için tüm maliklerin birlikte hareket etmesi gerekir.
Önalım (şufa) hakkı
Paylı mülkiyette bir pay üçüncü kişiye satıldığında diğer paydaşların, payı aynı koşullarla alıcının yerine geçerek satın alma hakkı.
Takyidat
Tapu kaydındaki kısıtlamalar: ipotek, haciz, şerh, irtifak hakkı gibi. Alım öncesinde tapu kaydından kontrol edilmelidir.
Şerh
Tapu kaydına işlenen ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilen not; örneğin kira şerhi, satış vaadi şerhi, ihtiyati tedbir.
Emlak vergisi değeri
Belediyenin emlak vergisi hesaplamasında esas aldığı değer. Tapuda beyan edilen satış bedeli bu değerin altında olamaz.
Tapu harcı
Satışta alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı alınan, beyan edilen bedel üzerinden hesaplanan harç. Tapu harcı hesaplama
Sanayi bölgeleri ve izinler
Organize sanayi bölgesi (OSB)
Sanayi yatırımları için altyapısı hazırlanmış, kendi tüzel kişiliği ve yönetimi olan bölge. OSB'ler kendi imar planlarını, yapı ruhsatlarını ve iskanlarını yönetir. OSB içi mi dışı mı?
İhtisas OSB
Yalnızca belirli bir sektördeki işletmelere yer veren OSB; örneğin kimya, makine veya deri ihtisas OSB'leri.
Karma OSB
Farklı sektörlerden işletmelere açık OSB.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı
Bir işyerinin faaliyet gösterebilmesi için belediye, büyükşehir belediyesi veya OSB'den alınan izin. Ruhsat ve iskan
Gayrisıhhi müessese (GSM)
Sağlığa ve çevreye etkisi olabilecek işletmeler. Üç sınıfa ayrılır; sınıf, ruhsatı veren idareyi ve şartları belirler.
ÇED
Çevresel Etki Değerlendirmesi. Belirli yatırımların çevresel etkilerinin izin öncesinde değerlendirildiği süreç.
Antrepo
Eşyanın gümrük gözetimi altında, gümrük vergileri ödenmeden depolandığı, gümrük mevzuatına göre izinli depo.
Bina ve teknik özellikler
Net iç yükseklik
Zeminden kiriş veya çatı makasının altına kadar olan kullanılabilir yükseklik. Raf kapasitesini belirler.
Mahya yüksekliği
Çatının en yüksek noktasının zeminden yüksekliği. İlanlarda verilen yükseklik çoğu zaman budur ve net yükseklikten fazladır.
Kanca altı yüksekliği
Tavan vincinin kancasının ulaşabildiği en yüksek nokta ile zemin arasındaki mesafe. Vinçli üretimde ürün ve makine boyutlarını sınırlar.
Rampa
TIR veya kamyon kasasının bina zemin seviyesine yanaştığı yükleme noktası. Rampa sayısı, eş zamanlı yükleme kapasitesini belirler.
Hidrolik rampa (dock leveler)
Kasa ile bina zemini arasındaki yükseklik farkını kapatan hareketli platform.
Zemin seviyesinde kapı
Araçların ve forkliftlerin rampa olmadan binaya girebildiği kapı.
Dock shelter
Yükleme kapısının çevresinde araç kasasıyla bina arasındaki boşluğu kapatan körük; özellikle soğuk depolarda ısı kaybını önler.
TIR manevra alanı
Tır'ın rampaya yanaşması, dönmesi ve beklemesi için gereken açık alan.
Zemin taşıma kapasitesi
Zeminin metrekare başına taşıyabildiği yük (ton/m²). Yüksek raf, ağır makine ve stok için önemlidir.
Kolon aralığı
Taşıyıcı kolonlar arasındaki mesafe. Raf yerleşimini ve kullanılabilir alanı etkiler.
Trafo gücü (kVA)
Tesise sağlanabilen elektrik gücü. Üretim, soğutma ve şarj altyapısı için belirleyicidir.
Sprinkler
Yangın anında otomatik olarak su püskürten söndürme sistemi. Depolama yüksekliği ve malzeme türüne göre gereken sistem değişir.
3PL
Üçüncü taraf lojistik. Depolama, elleçleme ve dağıtımı başka firmalar adına yapan lojistik hizmet sağlayıcı.
Cross-dock
Gelen yükün depolanmadan veya çok kısa süre bekletilerek doğrudan çıkış araçlarına aktarıldığı operasyon. Karşılıklı rampalı depolar gerektirir.
Kira ve sözleşme
Brüt ve net kira
Net kira mal sahibinin eline geçen tutar; brüt kira stopaj dahil tutardır. Brüt = net ÷ 0,80. Kira stopajı
Stopaj
Şahıstan işyeri kiralayan şirket veya defter tutan işletmenin brüt kiradan kesip vergi dairesine yatırdığı %20 gelir vergisi.
TÜFE sınırı
İşyeri kiralarında yenilenen dönem artışının 12 aylık TÜFE ortalamasını geçemeyeceği kuralı. Kira artış oranı
Kira tespit davası
Kira bedelinin mahkemece belirlenmesi için açılan dava; beş yılı aşan kira ilişkilerinde hak ve nesafete göre bedel belirlenebilir. Öncesinde arabuluculuk zorunludur.
Tahliye taahhüdü
Kiracının belirli bir tarihte kiralananı boşaltacağına dair yazılı beyanı. Kiralananın tesliminden sonra verilmesi gerekir.
Yetki belgesi
Taşınmaz ticareti yapan işletmelerin Ticaret Bakanlığı'ndan alması zorunlu belge.
Yer gösterme belgesi
Emlakçının taşınmazı gösterdiği kişiyle imzaladığı, gösterilen taşınmazları ve hizmet bedelini içeren belge. Emlakçı komisyonu
Kat karşılığı
Kat karşılığı (arsa payı karşılığı inşaat)
Arsa sahibinin arsasından pay vermesi karşılığında müteahhidin inşaatı yaptığı sözleşme. Kat karşılığı nedir?
Yüklenici
Kat karşılığı sözleşmesinde inşaatı üstlenen taraf; müteahhit.
Paylaşım oranı
Kat karşılığında bağımsız bölümlerin veya arsa paylarının arsa sahibi ile yüklenici arasında bölüşülme oranı.
Temlik
Bir alacağın veya hakkın yazılı sözleşmeyle başkasına devri. Kat karşılığında müteahhidin bağımsız bölüm devri isteme hakkını satması bu yolla olur. Kat karşılığı sözleşmesi
Seviye tespiti
İnşaatın hangi aşamada olduğunun (örneğin yüzde kaç tamamlandığının) bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi.
Aradığınızı tarif edin, biz bulalım. Teknik detayları bilmiyorsanız formda "bilmiyorum" deyip geçebilirsiniz.
Talep oluştur