İşyeri kira sözleşmesinde kefalet: el yazısı, azami tutar ve eş rızası
Kısa cevap: Kira sözleşmesindeki kefalet, yazılı yapılmazsa ve kefil sorumlu olacağı azami tutarı, kefalet tarihini ve varsa müteselsil kefil olduğunu kendi el yazısıyla yazmazsa geçersizdir (TBK md. 583). Evli kefil için kural olarak eşin yazılı rızası gerekir (TBK md. 584). Kefilin sorumluluğu kefalet verilen kira süresiyle sınırlıdır; sözleşmenin kendiliğinden uzaması kefaleti de uzatmaz. Matbu sözleşmedeki imza tek başına yetmez. Bu yüzden mal sahibi için depozito veya banka teminat mektubu çoğu zaman daha güvenli bir teminattır.
Geçerlilik şartları (TBK md. 583)
Kefalet sözleşmesinin geçerli olması için:
- Yazılı şekilde yapılması
- Kefilin sorumlu olacağı azami miktarın belirtilmesi
- Kefalet tarihinin belirtilmesi
- Azami miktarın, tarihin ve varsa müteselsil kefil olma iradesinin kefilin kendi el yazısıyla yazılması
Bilgisayarla yazılmış veya matbu olarak basılmış ifadeler bu şartı karşılamaz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin kanun yararına temyiz üzerine verdiği ve Aralık 2025'te Resmi Gazete'de yayımlanan kararında da, el yazısı şartı yerine getirilmeyen kira kefaletinde kefilin sorumlu tutulamayacağı vurgulandı.
Eş rızası (TBK md. 584)
Eşlerden biri, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı yoksa veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmamışsa, ancak diğer eşin yazılı rızasıyla kefil olabilir. Rıza, sözleşmeden önce veya en geç sözleşme anında verilmelidir; sonradan verilen rıza yetmez.
Kanun, ticaret siciline kayıtlı işletme sahiplerinin ve şirket ortakları veya yöneticilerinin işletme ve şirketle ilgili verdikleri kefaletleri bu kuralın dışında tutar. Kiracı şirketin ortağı şirketin kira borcuna kefil oluyorsa bu istisna gündeme gelebilir.
Adi kefil ve müteselsil kefil
| Adi kefil | Müteselsil kefil | |
|---|---|---|
| Alacaklı ne zaman başvurabilir? | Kural olarak önce kiracıya başvurmalı | Doğrudan kefile başvurabilir |
| Nasıl kurulur? | Ayrıca belirtilmezse kefalet adi sayılır | Müteselsillik kefilin el yazısıyla açıkça yazılmalı |
| Damga vergisi | Kira ve kefalet oranları birlikte uygulanabilir | Uygulamada yalnızca kefalet oranı hesaplanır |
Kira sözleşmesinde damga vergisi
Uzayan dönemde kefilin sorumluluğu
Kefil, kefalet verdiği kira süresi için sorumludur. Kira sözleşmesinin kendiliğinden uzaması (TBK md. 347) kefaleti de kendiliğinden uzatmaz. Uzayan yıllar için kefilin sorumlu olması isteniyorsa, bunun süresi ve azami tutarı kefalet metninde açıkça gösterilmelidir. Ayrıca gerçek kişilerin verdiği kefaletler, sözleşmenin yapılmasından itibaren on yıl geçince kendiliğinden sona erer (TBK md. 598).
Mal sahibi için alternatif teminatlar
- Depozito: Çatılı işyerlerinde üç aylık kira bedelini geçemez ve vadeli bir hesapta tutulur. Depozito iadesi
- Banka teminat mektubu: Kefaletin şekil riskleri olmadan, bankanın taahhüdüyle güvence sağlar.
- Şirket ortağının kefaleti: Şekil şartlarına uyularak alınmalıdır.
Sözleşmede hangi teminatın, hangi tutarda ve ne zaman iade edileceğini açıkça yazın. Depo kiraya verirken
Sık sorulan sorular
Kira sözleşmesinde kefil olmak için imza yeterli mi?
Hayır. Kefil, sorumlu olacağı azami tutarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olduğunu kendi el yazısıyla yazmalıdır. Aksi halde kefalet geçersizdir.
Kefil olmak için eşin onayı gerekir mi?
Kural olarak evet; diğer eşin yazılı rızası gerekir. Ticaret siciline kayıtlı işletme sahipleri ile şirket ortak ve yöneticilerinin işletme veya şirketle ilgili kefaletleri istisnadır.
Kira sözleşmesi uzarsa kefil sorumlu olmaya devam eder mi?
Kendiliğinden hayır. Kefilin uzayan dönem için sorumlu olması, bunun süre ve tutarının kefalet metninde açıkça belirtilmesine bağlıdır.
Müteselsil kefil ile adi kefil arasındaki fark nedir?
Adi kefile kural olarak kiracıya başvurulduktan sonra gidilebilir; müteselsil kefile ise doğrudan başvurulabilir.
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, md. 342, 347, 583, 584, 585, 586, 598
- Hukukçular Evi, kira sözleşmesinde kefalet şekil şartı
- CNBC-e, Yargıtay: elle yazılmayan kefalet geçersiz
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; sözleşmenize özel değerlendirme için bir avukata danışın.
Aradığınızı tarif edin, biz bulalım. İhtiyacınızı 3–4 dakikada yazın; uygun seçenekleri 48 saat içinde size özel sunumla iletelim.
Tesis arıyorumİlgili yazılar
- Depo ve işyeri kira sözleşmesinde olması gereken 14 madde
- Depozito iadesi: depo ve işyeri kirasında güvence bedeli kuralları
- İşyeri kira sözleşmesinde damga vergisi nasıl hesaplanır?
- Deponuzu veya fabrikanızı kiraya verirken: kiracı seçimi, sözleşme ve vergiler