Yatırım teşvik belgesi: 9903 sayılı kararla Kocaeli ve İstanbul'da yeni sistem
Kısa cevap: Yatırım teşvikleri 30 Mayıs 2025'te yürürlüğe giren 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile yeniden düzenlendi. Sistem üç ayaktan oluşuyor: proje bazlı Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, kriter bazlı Sektörel Teşvik Sistemi (Öncelikli ve Hedef Yatırımlar) ve bunlara konuma göre eklenen Bölgesel Teşvik Sistemi. Kocaeli ve İstanbul 1. bölgede yer alır; bu bölgede asgari sabit yatırım tutarı karar metninde 12 milyon TL'dir ve bölgesel sigorta primi desteği yoktur. Ancak KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi gibi destekler yatırım konusuna göre bu bölgede de kullanılabilir. Başvurular E-TUYS üzerinden yapılır ve 31 Aralık 2030'a kadar değerlendirilir.
Yeni sistemin yapısı
| Sistem | Nasıl işler | Programlar |
|---|---|---|
| Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi | Projeler tek tek değerlendirilir | Teknoloji Hamlesi, Yerel Kalkınma Hamlesi, Stratejik Hamle |
| Sektörel Teşvik Sistemi | Kriterleri sağlayan yatırım desteklenir | Öncelikli Yatırımlar, Hedef Yatırımlar |
| Bölgesel Teşvik Sistemi | Yukarıdakilere konuma göre eklenir | 6 bölgeye göre sigorta primi işveren hissesi desteği |
9903 sayılı karar, 2012 tarihli eski teşvik kararını ve Cazibe Merkezleri Programı kararını yürürlükten kaldırdı.
Destek unsurları
Yatırımın programına göre şu desteklerden yararlanılabilir:
- Gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası (makine ve teçhizat alımlarında)
- Vergi indirimi: Vergi indirim oranı tüm programlarda %60'tır. Yatırıma katkı oranı Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamlesi'nde %50, Stratejik Hamle'de %40, Öncelikli Yatırımlarda %30, Hedef Yatırımlarda %20'dir.
- Faiz veya kâr payı desteği ya da bunun yerine makine desteği (ikisi birlikte kullanılamaz)
- Sigorta primi işveren hissesi desteği
- Yatırım yeri tahsisi: Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü, OSB'lerdeki rezerv alanlardan yatırım yeri tahsis edebilir.
Destek oranları ve tavan tutarlar programa göre değişir. Kararda yer alan TL tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; başvurudan önce güncel tutarları kontrol edin.
Kocaeli ve İstanbul için ne anlama geliyor?
Kararın bölge listesinde Kocaeli ve İstanbul; Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, İzmir ve Muğla ile birlikte 1. bölgededir. Bunun pratik sonuçları:
- Asgari yatırım: Ayrıca bir tutar belirlenmemişse asgari sabit yatırım tutarı 1. ve 2. bölgede 12 milyon TL'dir (karar metnindeki tutar).
- Bölgesel sigorta primi desteği: 1. bölgede bölgesel sistemde sigorta primi işveren hissesi desteği süresi sıfırdır. Kalkınma Hamlesi programlarındaki projelerde ise bu destek bölgeden bağımsız olarak 8 yıl uygulanır.
- OSB avantajı: OSB veya endüstri bölgesinde yapılan yatırımlar, sigorta primi desteğinde bir alt bölgenin desteğinden yararlanabilir. Bu, Kocaeli'de OSB içinde yatırım yapmanın teşvik tarafındaki avantajlarından biridir. Kocaeli'deki OSB'ler
- Hedef Yatırımlar: Bu kapsamda faiz veya kâr payı desteği yalnızca 4, 5 ve 6. bölgelerde uygulanır. İstanbul'daki Hedef Yatırımlar vergi indiriminden de yararlanamaz.
Lisanslı depoculuk, öncelikli yatırım konuları arasında yer alır. Depo yatırımı planlayanların bu kapsamı ayrıca incelemesi faydalı olur.
Süreç
- Ön değerlendirme: Yatırım konunuzun hangi programa veya sisteme girdiğini, asgari tutarı ve şartları belirleyin.
- Başvuru: Teşvik belgesi başvurusu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın E-TUYS sistemi üzerinden elektronik olarak yapılır.
- Yatırım dönemi: Yatırım süresini yatırımcı öngörür; 3 yılı aşarsa Bakanlık süreyi 3 yıla indirebilir. Gecikme halinde, öngörülen sürenin yarısı kadar ek süre verilebilir.
- Tamamlama vizesi: Süre bitiminden itibaren üç ay içinde tamamlama vizesi için başvurulmalıdır.
Arsa seçimi, ÇED ve yapı ruhsatı süreçleri yatırım takvimini doğrudan etkiler. Teşvik süresini planlarken bu süreçleri de hesaba katın. Fabrika inşaatı süreci, ÇED süreci
Sık sorulan sorular
Kocaeli teşvikte kaçıncı bölge?
9903 sayılı karara göre Kocaeli, İstanbul ile birlikte 1. bölgede yer alır.
Kocaeli'de yatırıma teşvik alınabilir mi?
Evet. 1. bölgede bölgesel sigorta primi desteği yoktur; ancak yatırım konusuna göre Kalkınma Hamlesi programları ve sektörel sistem kapsamında KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi ve diğer destekler kullanılabilir.
OSB'de yatırım yapmanın teşvik avantajı var mı?
Evet. OSB veya endüstri bölgesindeki yatırımlar, sigorta primi işveren hissesi desteğinde bir alt bölgenin desteğinden yararlanabilir. Ayrıca OSB'lerdeki rezerv alanlardan yatırım yeri tahsisi yapılabilir.
Teşvik başvurusu nereden yapılır?
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın E-TUYS sistemi üzerinden elektronik olarak yapılır.
Kaynaklar
- Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar (Karar Sayısı: 9903), Resmi Gazete 30.05.2025, sayı 32915
- KPMG, yeni teşvik sistemi mali bülteni
- Andersen, yatırımlarda yeni teşvik sistemi
- Para Dergi, yatırım teşvik sisteminde yeni dönem
- Vergiport, 9903 sayılı karar kapsamında yatırım teşvik rehberi
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; teşvik başvurusu için yatırım teşvik danışmanınıza veya mali müşavirinize başvurun.
Aradığınızı tarif edin, biz bulalım. İhtiyacınızı 3–4 dakikada yazın; uygun seçenekleri 48 saat içinde size özel sunumla iletelim.
Arsa arıyorumİlgili yazılar
- Sanayi arsasından iskana: kendi fabrikanızı yaptırırken izlenecek süreç
- OSB'de arsa veya fabrika almak: tahsis, satış kısıtı ve tapu devri
- Kocaeli'deki organize sanayi bölgeleri: 14 OSB ve özellikleri
- Fabrika ve sanayi tesisinde ÇED süreci: 2026 değişiklikleri